Serotonin: Nedir ve ne işe yarar? - Adana Psikolog » Onur Bal
1248
post-template-default,single,single-post,postid-1248,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,qode_grid_1300,transparent_content,qode-theme-ver-17.2,qode-theme-bridge |,disabled_footer_bottom,wpb-js-composer js-comp-ver-5.6,vc_responsive

Serotonin: Nedir ve ne işe yarar?

Serotonin: Nedir ve ne işe yarar?

Serotonin, insan vücudunda çok çeşitli fonksiyonlara sahip bir kimyasaldır. Yaygın olarak “mutluluk hormonu” olarak da adlandırılır, çünkü mutluluğun oluşmasına ve yaşadığımız mutluluğa büyük ölçüde katkıda bulunur.

Serotoninin bilimsel adı 5-hidroksitriptamin veya 5-HT‘dir. Beyinde, bağırsaklarda ve kan trombositlerinde bulunur.

Serotonin, sinir hücreleri arasındaki mesajları iletmek için kullanılır, düz kasların daralmasında aktif olduğu düşünülür ve diğer etkilerinin yanı sıra huzur ve mutluluğa büyük ölçüde katkıda bulunur.

İştahımızda, duygularımızda, motor, bilişsel ve otonomik fonksiyonlarda rol oynadığı düşünülmektedir. Ancak, serotoninin bunları doğrudan etkileyip etkilemediği veya sinir sistemini koordine etmede genel bir rolü olup olmadığı tam olarak bilinmemektedir. Bu konuda araştırma yapan nörologlar ve psikologlar mevcuttur ve hala biz psikologlar için tam anlamıyla anlaşılamamış bir hormon – nörotransmiterdir.

Serotonin hakkında kısa ve öz bilgiler

  • Serotonin, insan vücudunda önemli bir kimyasal ve nörotransmitterdir.
  • Ruh hali ve sosyal davranış, iştah ve sindirim, uyku, hafıza ve cinsel istek ve cinsel işlevi düzenlemeye yardımcı olur.
  • Serotonin ve depresyon arasında bir bağlantı olabilir. Fakat bundan önce de belirttiğim gibi, düşük serotonin seviyelerinin depresyona katkıda bulunup bulunmadığı veya depresyonun serotonin seviyelerinde bir düşüşe neden olup olmadığı net olarak bilinmiyor.
  • Serotonin seviyelerini değiştiren ilaçlar, depresyon, bulantı ve migrenitedavi etmek için kullanılır ve obezite, demans problemlerinde rol oynayabilir .
  • Vücutta serotonin düzeylerini arttırmanın yolları; duygudurum halinin değişmesini (ki bu psikoterapi ile mümkündür), ışığın düzenlenmesini, spor ve diyeti içerdiği bilinmektedir.

Duygudurum dengesinin korunmasında anahtar rol oynadığı bilinmektedir. Düşük serotonin seviyeleri depresyon ile ilişkilendirilmektedir.

[/vc_column][/vc_row]

Ne yapar?

Bir nörotransmitter olarak, serotonin, sinir hücreleri veya nöronlar arasındaki sinyalleri ileterek yoğunluklarını düzenler.

Merkezi sinir sisteminde ve vücudun genel işleyişinde önemli bir rol oynadığına inanılmaktadır. Çalışmalar sonucu; mutluluk, kemik yapısı düzenlenmesi, anne sütü üretimi, karaciğer yenilenmesi ve hücre bölünmesi arasında bağlantılar bulunmuştur.

Serotonin, çoğu beyin hücresini hem doğrudan hem de dolaylı olarak etkiler.

Bağırsak fonksiyonu : Vücudun ürettiği serotoninin çoğu, bağırsak fonksiyonunu ve hareketlerini düzenleyen kanalda bulunur. Ayrıca yemek yerken yemeyi durdurmada da rol oynar.

Ruh hali : Ruh halini, kaygıyı ve mutluluğu etkiler. Ecstasy ve LSD (halk arasında Hap, Şeker) türü keyif verici maddeler serotonin seviyelerinde önemli bir artışa neden olur.

Pıhtılaşma : Kan pıhtılarının oluşumuna katkıda bulunur. Bir yara olduğunda trombositler tarafından serbest bırakılır.

Bulantı : Vücudunuz için zarar verici veya edici bir şey yiyorsanız, bağırsak transit süresini artırmak ve ishal yoluyla bu maddeyi çıkarmak için daha fazla serotonin üretir . Bu aynı zamanda beyindeki bulantı alanını uyararak bulantıya neden olur.

Cinsel işlev : Aşırı serotoninin cinsel aktiviteyi engellediği bulgulanmıştır. Depresyonu olan kişilerde hormon seviyelerini arttırıldığı zaman, deneklerin yüzde 20 ila 70’i cinsel işlev bozukluğu ile ilgili bir dizi semptom yaşamıştır.

Serotonin ve depresyon

Depresyon düşük seviyelerde serotonin ile ilişkilendirilmektedir, ancak bunun depresyona katkıda bulunup bulunmadığına veya bunun sonuçlarına katkısı hakkında ki araştırmalar devam ettiği için bu konu belirsizliğini koruyor.

Serotonin içeren ilaçlar; depresyonu tedavi etmek için Sağlık Bakanlığı ve Türkiye İlaç ve Tıbbı Cihazlar Kurulu (TİTCK) tarafından onaylanmaktadır. Bunlar psikitatristlerin en çok reçete ettiğine şahit olduğumuz antidepresanlardır .

Örnekler arasında fluoksetin (Prozac), sitalopram (Cipram) ve sertralin (Lustral) bulunur. (Uzman yönlendirmesi olmadan psikiyatrik ilaçlar almanız sağlığınızı olumsuz etkiler, ilaç almadan önce kesinlikle doktorunuza danışın)

Serotonin eksikliği belirtileri

Yapılan araştırmalar sonucu serotonin seviyeleri şunlarla ilişkilendirilmiştir :

  • Hafızada zayıflama
  • Depresyon, kötü hissetme
  • Tatlı veya nişastalı yiyecek isteme
  • Uyumakta zorluk
  • Özgüven eksikliği
  • Kaygı
  • Saldırganlık

Serotonin fazlalığı belirtileri

  • Mide bulantısı
  • İshal
  • Kilo değişimi
  • Aşırı terleme
  • Baş dönmesi
  • Uyku problemleri
  • Titreme
  • Ağız kuruması
  • Baş ağrısı
  • Huzursuzluk
  • İntihar düşünceleri
  • Cinsel işlev bozukluğu


RANDEVU OLUŞTUR