Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu - Adana Psikolog » Onur Bal
1525
post-template-default,single,single-post,postid-1525,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,qode_grid_1300,transparent_content,qode-theme-ver-17.2,qode-theme-bridge |,disabled_footer_bottom,wpb-js-composer js-comp-ver-5.6,vc_responsive

Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu

Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu

Doğumdan itibaren hiç bir hayati işlev insanın ruh dünyasında yemek yemek kadar merkezi bir role sahip değildir. İnsan yavrusunun ilk rahatlama duygusu açlığın giderilmesi ile başlar. Açlığın doyurulması, iyi ve güvende olma duygusu ile bütünleşir ve yaşam boyu bazı duygusal ve ruhsal durumlarda temel rol oynar.

Yeme bozuklukları da arka planda duygusal ve ruhsal durumla direkt ilişkilidir. Yeme bozuklukları kişinin hem fizyolojisini, hem psikolojisini olumsuz etkilemektedir. Anoreksiyadan, süperobeziteye kadar geniş bir alana yayılan yeme ve beslenme bozuklukları, beslenme ve ruh sağlığı uzmanları tarafından beraberce değerlendirilmesi ve takip edilmesi gereken süreçlerdir.

Anoreksiya Hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayın.

Bulumia Hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayın.

Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu nedir?

Birçok farklı sebepten dolayı ortaya çıkabilen tıkınırcasına yeme bozukluğu, en basit olarak kişinin yeme davranışındaki aşırılıklar olarak tanımlanabilir. Bu tarz davranışlar hem fiziksel hem de psikolojik anlamda kişide rahatsızlıklara yol açmaktadır. Yapılan çalışmalar gösteriyor ki özellikle ergenlik ve genç yetişkinlik çağlarındaki bireylerin diyet veya aşırı spor yapmayla başlayan serüvenleri tıkınırcasına yeme bozukluğuna dönüşmektedir.

Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu Belirtileri

Amerikan Psikiyatri Birliği Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve istatistiksel El Kitabı; DSM5’e göre;

  • Kişinin 3 ay içerisinde en az haftada bir kere tıkınırcasına yeme atağı yaşaması
  • Bir yemeği normalden çok daha kısa sürede yemesi
  • Tok olsa bile tıkınırcasına yeme isteği duyması ve sonrasında bundan pişman olması

Tıkınırcasına yeme davranışından sonra kişinin kusma ya da herhangi bir ilaca başvurma yoluyla yediği şeyleri çıkarmaması gerekmektedir.

Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu (TYB) Nasıl ortaya çıkar 

Çocukluk döneminde konulan obezite teşhisi, kilolu olmaya dair karşılaşılan olumsuz yorumlar, ebeveyn tutumları (aşırı kısıtlayıcı ya da serbest bırakan ebeveynler), kontrolsüz diyet uygulamaları, düşük öz saygı ve depresyon tanısı almış kişilerin tıkanırcasına yeme bozukluğu için risk gurubunda oldukları bulgulanmıştır. Yapılan psikolog çalışmaları; obezite ve TYB olan kişilerde ortak gen olduğunu desteklemektedir. (0.34 ile orta düzeyde bir genetik ilişkiden bahsedebiliriz.) Avena ve Bocarsly’nin 2012 yılında yaptığı bir çalışmada beyinde ödülle ilişkili bölgelerde meydana gelen değişiklikler tıkınırcasına yeme davranışını arttırdığı görülmüştür. Bu davranışa dopamin salınımındaki değişme neden olmuştur. Özellikle stresli zamanlarda yemeye karşı kontrol daha çabuk kaybedilmektedir. Diyet yapma davranışı da diğer yeme bozukluklarındaki gibi TYB’yi yakından etkilemektedir. İkiz çalışmaları bu bozukluğun genetik yönüne de vurgu yapmaktadır. Bu çalışmalarda tıkınma ve kiloyla aşırı uğraşmanın genetik bir tarafı olabileceği bulunmuştur. TYB kişinin kontrol mekanizmasıyla doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle kontrolü geri almak öncelikli hedef olmalıdır. TYB teşhisi almış olan kişi bu durumu değiştirmek için yeme alışkanlığını gözden geçirmelidir. Çünkü TYB kişiyi aşırı yeme-diyet döngüsüne sokmaktadır.

Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu Tedavisi Nasıl Uygulanır?

Yeme bozukluklarının tedavisi zorludur. Bunun için tedavi ekibinde; primer tıbbi hekim, psikolog ve beslenme uzmanı yer alması önerilir. Tedavide risk faktörlerinin, sürdürücü etmenlerin üzerinde de durulması gerekir. Biz psikologların hedefi kısa zamanda hedefe ulaşmak değildir.

Benlik algısını, özgüveni yükseltecek psikoterapi desteği alması, kişinin kendine saygısını arttırır, tedavi sürecinin hızlı ve kalıcı olmasını sağlar. Özellikle anoreksiya, bulimia nevroza ve tıkanırcasına yeme bozukluğu tedavisi için psikoterapi şarttır. Yeme davranışının  yanında yeme bozukluğunun kökenlerini ve kaynak aldığı duyguların keşfedilmesi, çözümlenmesi beslenme ve yeme bozukluklarının düzenlenip tedavisini sağlayacaktır.

 

Adana Psikolog Onur Bal Randevu Talep Formu’na ulaşmak için şimdi tıklayın.



RANDEVU OLUŞTUR